احكام حجّ
مسأله 2044 ) حج: زيارت كردن خانه خدا و انجام اعمالى است كه دستور دادهاند در آنجا بجا آورده شود و در تمام عمر بر كسى كه اين شرائط را دارا باشد، يك مرتبه واجب مىشود:
اوّل – آن كه بالغ باشد. دوم – آن كه عاقل و آزاد باشد. سوم – به واسطه رفتن به حج مجبور نشود كه كار حرامى را كه ترك آن از حج مهمتر است، انجام دهد يا عمل واجبى را كه از حج مهمتر است، ترك نمايد. چهارم – آن كه مستطيع باشد و مستطيع بودن به چند چيز است:
1- آن كه توشه راه و مركب سوارى يا مالى كه بتواند آنها را تهيه كند داشته باشد.
2 – سلامت مزاج و توانائى آن را داشته باشد كه بتواند مكه رود و حج را بجا آورد.
3 – در راه مانعى از رفتن نباشد و اگر راه بسته باشد، يا انسان بترسد كه در راه جان يا عِرْض او از بين برود يا مال او را ببرند، حج بر او واجب نيست ولى اگر از راه ديگرى بتواند برود، اگرچه دورتر باشد، بايد از آن راه برود.
4 – به قدر بجا آوردن اعمال حج وقت داشته باشد.
5 – مخارج كسانى را كه خرجى آنان بر او واجب است، مثل زن و بچه و مخارج كسانى را كه مردم خرجى دادن به آنها را لازم مىدانند، داشته باشد.
6 – بعد از برگشتن، كسب يا زراعت، يا عايدى ملك، يا راه ديگرى براى معاش خود داشته باشد كه مجبور نشود به زحمت زندگى كند.
مسأله 2045 ) كسى كه بدون خانه ملكى رفع احتياجش نمىشود، وقتى حج بر او واجب است كه پول خانه را هم داشته باشد.
مسأله 2046 ) زنى كه مىتواند مكه برود، اگر بعد از برگشتن از خود، مال نداشته باشد و شوهرش هم مثلاً فقير باشد و خرجى او را ندهد، و ناچار شود كه به سختى زندگى كند، حج بر او واجب نيست.
مسأله 2047 ) اگر كسى توشه راه و مركب سوارى نداشته باشد و ديگرى به او بگويد حج برو من خرج تو و عيالات تو را در موقعى كه در سفر حج هستى مىدهم، در صورتى كه اطمينان داشته باشد كه خرج او را مىدهد، حج بر او واجب مىشود.
مسأله 2048 ) اگر خرجى رفتن و برگشتن و خرجى عيالات كسى را در مدتى كه مكه مىرود و بر مىگردد، به او ببخشند و با او شرط كنند كه حج كند واجب است قبول نمايد و حج بر او واجب مىشود، اگرچه قرض داشته باشد و در موقع برگشتن هم مالى كه بتواند با آن زندگى كند نداشته باشد ولى چنانچه كسبى داشته باشد كه تعطيل كردن آن در سفر حج سبب شود كه تا آخر سال نتواند زندگيش را اداره كند، واجب نيست پول را قبول كند و حج بر او واجب نمىشود.
مسأله 2049 ) اگر مخارج رفتن و برگشتن و مخارج عيالات كسى را در مدتى كه مكه مىرود و برمىگردد به او بدهند و بگويند حج برو ولى ملك او نكنند، در صورتى كه اطمينان داشته باشد كه از او پس نمىگيرند، حج بر او واجب مىشود.
مسأله 2050 ) اگر مقدارى مال كه براى حج كافيست، به كسى بدهند و با او شرط كنند كه در راه مكه خدمت كسى كه مال را داده بنمايد، حج بر او واجب نمىشود.
مسأله 2051 ) اگر مقدارى مال به كسى بدهند و حج بر او واجب شود، چنانچه حج نمايد، هرچند بعداً مالى از خود پيدا كند، ديگر حج بر او واجب نيست.
مسأله 2052 ) اگر براى تجارت مثلاً تا جده برود و مالى به دست آورد كه اگر بخواهد از آنجا به مكه رود مستطيع باشد، بايد حج كند و در صورتى كه حج نمايد، اگرچه بعداً مالى پيدا كند كه بتواند از وطن خود به مكه رود، ديگر حج بر او واجب نيست.
مسأله 2053 ) اگر انسان اجير شود كه از طرف كس ديگر حج كند، چنانچه خودش نتواند برود و بخواهد ديگرى را از طرف خودش بفرستد، بايد از كسى كه او را اجير كرده، اجازه بگيرد.
مسأله 2054 ) اگر كسى مستطيع شود و مكه نرود و فقير شود، بايد اگرچه به زحمت باشد، بعداً حج كند و اگر به هيچ قِسم نتواند حج برود، چنانچه كسى او را براى حج اجير كند، بايد به مكه رود و حج كسى را كه براى او اجير شده بجا آورد و تا سال بعد در مكه بماند و براى خود حج نمايد ولى اگر ممكن باشد كه اجير شود واجرت را نقد بگيرد و كسى كه او را اجير كرده، راضى شود كه حج او در سال بعد بجا آورده شود، بايد سال اول براى خود و سال بعد براى كسى كه اجير شده، حج نمايد.
مسأله 2055 ) اگر در سال اولى كه مستطيع شده به مكه رود و در وقت معينى كه دستور دادهاند به عرفات و مشعرالحرام نرسد، چنانچه در سالهاى بعد مستطيع نباشد، حج بر او واجب نيست ولى اگر از سالهاى پيش مستطيع بوده و نرفته، اگرچه به زحمت باشد، بايد حج كند.
مسأله 2056 ) اگر در سال اولى كه مستطيع شده حج نكند و بعد به واسطه پيرى يا مرض و ناتوانى نتواند حج نمايد و نااميد باشد از اين كه بعداً خودش حج كند، بايد ديگرى را از طرف خود بفرستد، بلكه اگر در سال اولى كه به قدر رفتن حج مال پيداكرده، به واسطه پيرى يا مرض يا ناتوانى نتواند حج كند، واجب است كسى را از طرف خود بفرستد كه حج نمايد.
در تمام اين صُوَر بنابراحتياط واجب چنانچه منوبعنه مرد باشد، بايد نايب مرد و صروره باشد يعنى كسى كه اولين مرتبه حج رفتن او باشد.
مسأله 2057 ) كسى كه از طرف ديگرى براى حج اجير شده، بايد طواف نساء را از طرف او بجا آورد واگر بجا نياورد، زن بر آن اجير حرام مىشود.
مسأله 2058 ) اگر طواف نساء را درست بجا نياورد يا فراموش كند، چنانچه بعد از چند روز يادش بيايد و از بين راه برگردد و بجا آورد، صحيح است و در صورت فراموشى چنانچه برگشتن برايش مشقّت داشته باشد، مىتواند نايب بگيرد.
احکام حج تمتع
( روی احکام حج تمتع کلیک کنید )
احکام حج عمره
( روی احکام حج عمره کلیک کنید )